Even voor de verandering een leuke geschiedenisles. In Jip-en-Janneketaal, dat beloof ik. Voor je je bedenkt en wegklikt, je laptop of telefoon verbrandt en naar Zuid-Afrika verhuist, houd één ding in gedachten: daar hebben ze ook feminisme 😉

Het feminisme kan beschreven worden in drie ‘golven’, toepasselijk genaamd de Eerste-, Tweede- en Derde Feministische Golf. De beweging heeft zijn wortels in eind 1800, begin 1900 al.

De Eerste Golf draaide vooral om het krijgen van stemrecht voor alle vrouwen. Rond deze tijd realiseerden veel vrouwen zich dat om daadwerkelijk rechten te kunnen verkrijgen, zij ook mee moesten kunnen doen met de verkiezingen.

Om even je stoffige geheugen op te frissen; rond die tijd was de Industriële Revolutie aan de gang, wat ervoor zorgde dat meer mensen in steden gingen wonen en het leven werd voor hen veel moderner, meer zoals we het nu kennen. Door deze modernisering ontstond een ‘middenklasse’: een groep mensen die niet héél rijk was, maar ook niet arm, en dus konden profiteren van het feit dat alles door massaproductie in fabrieken veel goedkoper werd. Zij kregen het dus makkelijker.

Vrouwen in deze middenklasse die voor de kinderen zorgden, hadden minder om zich zorgen over te maken, en meer tijd om zich te ontwikkelen op intellectueel gebied. Steeds meer vrouwen voelden zich ontevreden met het feit dat de man alles voor het zeggen had. In die tijd was namelijk in de wet vastgelegd dat vrouwen die waren getrouwd niet mochten werken, en ook mochten ze niks (!) beslissen. De wil van de man was letterlijk wet.

Vrouwen wilden voornamelijk drie dingen: recht op onderwijs, recht op arbeid en actief kiesrecht. In 1871 werd Aletta Jacobs als eerste vrouw toegelaten tot de universiteit, waar ze 6 jaar later afstudeerde. Niet alleen vervulde ze hierdoor een grote leidersrol in de feministische beweging, maar bleef tijdens haar carrière als dokter actief in het feminisme.

In 1880 begon de kiesrechtstrijd. In Engeland ontstond er een beweging van vrouwen die op een radicale manier (bommen leggen, brand stichten, in hongerstaking gaan) lieten blijken dat ze de onderdrukking zat waren: de suffragettes. In Nederland ging het er niet zo hard aan toe, maar hielden bijvoorbeeld bijeenkomsten of deelden pamfletten uit.

Pas in 1919, na de Eerste Wereldoorlog, kregen vrouwen het kiesrecht. Terwijl alle mannen aan het front in Frankrijk aan het vechten waren, namen alle vrouwen het vaak fysiek zware werk van mannen over en verdienden zo hun plek in de samenleving.

De Tweede Golf ontstond rond 1960 en draaide om gelijkheid in de arbeidsmarkt, seksualiteit (in 1960 kreeg je de seksuele revolutie, eentje die in de samenleving voor altijd de kijk op seksualiteit zou veranderen), recht op anticonceptie en de positie van de vrouw in het gezin. Veel vrouwen waren rond deze tijd ook lid van andere groepen en bewegingen die streden voor gelijkheid, bijvoorbeeld voor rechten voor zwarte mensen, homoseksuelen en lesbiennes, maar vooral in de Verenigde Staten ook bewegingen tegen de oorlog in Vietnam. Maar vrouwen wisten ook dat ze alleen hun stem konden laten horen als ze eerst vochten voor gelijkheid tussen man en vrouw.

In 1990 begon de Derde Golf, die nog steeds bezig is. Op dit moment zijn er veel verschillende vertakkingen van feminisme, die op hun beurt veel problemen die er nog steeds bestaan proberen aan te pakken. Daarom is het ook moeilijk om precies te pinpointen wat precies een feminist is.

De definitie van het woordenboek is: “het streven naar gelijke rechten voor vrouwen en mannen“. En hoeveel vertakkingen er ook zijn, dat is het basisidee. En dat is niet veranderd door de jaren heen. Dus sorry mannen, ook jullie zijn feministen 🙂

Het is naar mijn mening niet erg om je eigen definitie van feminisme te geven, als het maar draait om het bovenstaande idee. Dus definiëer je eigen feminisme, maar houd er rekening mee dat het gaat over gelijke behandeling, en niet over vrouwen beter behandelen dan mannen.

Dit was vooral een informatief artikel, maar ik schrijf binnenkort een post over feministen VS feminazi’s waarin ik geen zout over mijn mening zal strooien 😉

Wat is jullie mening over het hedendaagse feminisme? Is het juist dichter bij de bron gekomen door de jaren heen, of is de beweging juist anders geworden dan dat het was?

Bronnen:

  • “Feminist vs. feminazi”, Madeline Ostberg. Her Campus, 9/3/2016 (link)
  • “De Eerste Feministische Golf (1880-1919)”, Gender Geschiedenis, datum onbekend (link)
  • “Emmeline Pankhurst en de suffragettes”, Afke van der Toolen. Historisch nieuwsblad, 12/2015 (link)
  • Afbeelding: Louise Rosenkrands (Miss Lotion), link